Boek: Emotionele Flexibiliteit

Wat maakt dat sommige mensen zich bij tegenslag niet uit het veld laten slaan, terwijl anderen volledig de weg kwijtraken? Psychologieprofessor Susan David heeft het antwoord: emotional agility, of emotionele flexibiliteit. Emotioneel-flexibele mensen weten flexibel om te gaan met onze snel veranderende en ingewikkelde wereld. Ze realiseren zich dat het leven niet altijd gemakkelijk is, maar laten zich leiden door hun diepste waarden. En hoewel ze net als ieder ander gevoelens van woede, verdriet, etc. ervaren, bekijken ze deze met nieuwsgierigheid, zelfcompassie en acceptatie.

Waar gaat het over

emotionele flexibiliteitSusan David heeft op basis van jaren adviseren, coachen en onderzoeken een stappenplan bedacht om meer emotionele flexibiliteit te ontwikkelen. Emotionele flexibiliteit is een proces dat ons in staat stelt om in het moment te blijven en ons gedrag aan te passen zodat we kunnen leven op een manier die past bij onze voornemens en waarden. Het gaat niet over het negeren van moeilijke emoties en gedachten, maar om het losjes hanteren ervan, ze onder ogen te zien en dan verder te gaan om onze levensdoelen te realiseren.

Het boek begint ermee dat we vaak gevangen zitten in onze gedachten en hoe we ons daaruit kunnen bevrijden. We komen gevangen te zitten als we willekeurige gedachten als feiten accepteren. We zien de wereld dan niet meer zoals hij is, maar zoals we denken dat hij is (‘This is water’). Als deze gedachten eenmaal op de automatische piloot ontstaan, is het heel lastig om de oorzaak op te sporen en aan te pakken. We kunnen onszelf hiervan bevrijden door aandacht te besteden aan onze emoties. Vaak zijn onze automatische gedachten namelijk de oorzaak van deze emoties.

Vervolgens worden de vier essentiële stappen van het proces om emotioneel flexibeler te worden behandeld.

  1. Aanwezig zijn: onze gedachten erkennen zonder te geloven dat ze letterlijk waar zijn. In dit hoofdstuk trof ik de mooiste uitspraak uit het boek, eentje om lang over na te denken: Een van de grootste tegenstellingen van de menselijke ervaring is dat we onszelf of onze omstandigheden niet kunnen veranderen totdat we accepteren wat er nu op dit moment bestaat. Acceptatie is een vereiste voor verandering. Dit betekent dat we toestemming geven aan de wereld om te zijn zoals die is, want we kunnen alleen vrede met de wereld hebben als we niet langer proberen het universum te beheersen.
  2. Afstand nemen: een blik van bovenaf ontwikkelen, die ons perspectief verbreedt en ons weer gevoelig maakt voor context. Zo ontstaat weer ruimte tussen gedachte en handeling, zodat we kunnen handelen uit vrij wil in plaats van uit gewoonte.
  3. Je eigen pad volgen: leven volgens persoonlijke waarden, overtuigingen en bijbehorend gedrag, die betekenis en voldoening geven. We kijken te vaak naar wat anderen doen en baseren daar onze keuzes op. Het is goed om ons te realiseren dat waarden niet universeel zijn; wat goed is, is voor iedereen anders.
  4. Veranderen:
    Kleine veranderingen (evolutie in plaats van revolutie) realiseren door het aanpassen van onze overtuigingen, motivaties of gewoontes.
    – Wipwap principe: de balans blijven zoeken tussen vaardigheid en uitdaging. We kunnen in de breedte veranderen (meer vaardigheden ontwikkelen) en in de diepte (beter worden in een vaardigheid), maar uit angst doen we vaak geen van beide.

Tot slot bespreekt David hoe we emotioneel flexibel kunnen zijn op het werk en wat het opvoeden van emotioneel flexibele kinderen inhoudt.

Mijn oordeel

Dit boek raakt aan diverse onderwerpen uit de psychologie en filosofie, welke de schrijfster met elkaar verbindt onder de noemer ‘emotionele flexibiliteit’. Het boek is geen gids waarmee je zomaar emotioneel flexibel kunt worden. Het legt eerder uit wat ervoor nodig is en daagt je uit om daarover na te denken. Emotioneel flexibel worden vereist naar mijn mening echter het betere denk- en onderzoekswerk dat je normaalgesproken met een coach of therapeut zou doorlopen. Tegelijkertijd is dat ook precies wat er nodig is, want wie tot blijvende verandering wil komen moet de diepte in. Snelle oplossingen, een pleister plakken en weer doorgaan, bestaan helaas niet.

Het boek wordt revolutionair genoemd, maar dat is teveel eer. Deze ideeën zijn letterlijk zo oud als de weg naar Rome. Elke keer dringt de quote van Epictetus zich weer op: “mensen raken niet van slag door de dingen die gebeuren, maar door hun gedachten erover”. Ik moest nu ook denken aan de laatste strofe van het gedicht ‘Invictus’ van William Earnest Henley. Een gedicht dat Nelson Mandela gedurende zijn 27 jaar gevangenschap op Robben Eiland regelmatig voordroeg aan zijn medegevangenen.

It matters not how strait the gate,invictus
How charged with punishments the scroll
I am the master of my fate,
I am the captain of my soul.

Het maakt niet uit hoe nauw de poort,
Hoe lang de lijst met straffen is,
Ik ben de meester van mijn lot,
Ik ben de kapitein van mijn ziel.

Dus…

Dit boek sluit aan bij mijn kijk op het leven en mijn manier van coaching. Emotioneel flexibel worden betekent verwachtingen loslaten, overtuigingen doorbreken, ontdekken wat we echt belangrijk vinden in het leven en het lef hebben om te beginnen. Ik las het boek dan ook met enige afgunst; ik wou dat ik het zo op papier had gezet. Dit boek is de serieuze tegenhanger van ‘The subtle art of not giving a f*ck’ en voorziet dat boek daarmee van een stuk achtergrond. Lezen!

Site Footer

Sliding Sidebar

Social Profiles

Contact

E-mail
melanie@melanielemmen.com